Íslenski tónlistariðnaðurinn í tölum: 87 prósent teknanna koma úr streymi

Íslenski tónlistarmarkaðurinn í tölum

87 prósent af tekjum íslenskrar tónlistar koma úr streymi

Streymi er ekki lengur ein tekjulind af mörgum heldur nánast eina tekjulindin af útgefinni tónlist á Íslandi. Í umfjöllun Vísis árið 2026 kom fram að um 87 prósent af tekjum af íslenskri útgefinni tónlist verða til í streymisveitum, en afgangurinn skiptist á milli líkamlegra eintaka, sölu á niðurhali og annarra leiða.¹

Íslensk tónlist er um fimmtungur af því sem hlustað er á hér á landi

Þótt landið sé lítið heldur innlend tónlist umtalsverðri hlutdeild í eigin heimalandi. Um 20 prósent af allri tónlist sem streymt er á Íslandi er íslensk, sem er hátt hlutfall í alþjóðlegum samanburði þar sem enskumælandi framleiðsla ræður yfirleitt ferðinni.¹

Aðeins tíu af fimmtíu vinsælustu lögunum voru ný íslensk lög

Hlutdeildin dreifist ójafnt. Þegar rýnt var í fimmtíu mest streymdu lögin á Íslandi reyndust aðeins tíu þeirra vera ný íslensk lög, sem þýðir að stór hluti innlendrar hlustunar hvílir á eldri titlum sem þegar eru komnir í almenna vitund.¹

Spotify er með um 97 prósent hlutdeild á íslenska streymismarkaðnum

Fáir markaðir eru jafn einsleitir og sá íslenski. Spotify er talið standa undir um 97 prósentum af streymi á Íslandi, sem gerir markaðinn afar háðan ákvörðunum eins fyrirtækis um verð, útgreiðslur og reiknireglur.¹

Níu af hverjum tíu krónum fóru um Spotify þegar árið 2019

Þessi einsleitni er ekki ný. Þegar árið 2019 var greint frá því að um 90 prósent af verðmæti sölu á útgefinni tónlist á Íslandi færu í gegnum Spotify, löngu áður en streymið náði núverandi hæðum.²

Ísland var síðasta Norðurlandið sem fékk Spotify

Spotify opnaði á Íslandi 16. apríl 2013, um fimm árum eftir opnunina í Svíþjóð og síðast allra Norðurlanda. Fram að því var þjónustan aðeins aðgengileg Íslendingum með krókaleiðum.³

Höfundaréttur gildir í sjötíu ár eftir andlát höfundar

Íslensk höfundalög nr. 73/1972 leggja grunninn að öllum tekjum tónhöfunda hér á landi. Verndartími höfundaréttar er sjötíu ár frá næstu áramótum eftir andlát höfundar, og innan þess tíma þarf leyfi fyrir eftirgerð og miðlun verks.⁴

STEF innheimtir fyrir íslenska höfunda og hefur tekið afstöðu til gervigreindar

STEF, Samband tónskálda og eigenda flutningsréttar, sér um innheimtu og úthlutun höfundarréttargreiðslna á Íslandi. Samtökin hafa jafnframt sett þá reglu að sá hluti verks sem er hundrað prósent gervigreindarsmíðaður myndar ekki grundvöll til úthlutunar.⁵

Íslendingar nota netið mest allra Evrópuþjóða

Forsenda þess að streymi taki nánast allan markaðinn er tæknileg. Samkvæmt Hagstofu Íslands er tölvu- og netnotkun meiri á Íslandi en í nokkru öðru Evrópulandi, sem skýrir hversu hratt landið fór úr diskum í áskrift.⁶

389.444 manns búa á Íslandi

Stærð markaðarins setur öllu skorður. Íbúar landsins eru 389.444 talsins, svo jafnvel lag sem allir landsmenn hlusta á skilar broti af því sem meðalstórt lag skilar í milljónaþjóðfélagi.⁷

Norræn höfundaréttarsamtök tóku sameiginlega afstöðu vorið 2025

STEF og systursamtök þess á Norðurlöndunum birtu 29. apríl 2025 sameiginlega stefnu um leyfisveitingar til gervigreindarfyrirtækja. Kjarni hennar er að þjálfun á vernduðum verkum krefst leyfis og greiðslu, ekki eftirá afsökunar.⁸

Íslenskir listamenn á heimsvísu

Laufey er hlustaðasti íslenski listamaðurinn með um 21 milljón mánaðarlega hlustendur

Fámennið stöðvar ekki útrás. Laufey er langhlustaðasti íslenski listamaðurinn á Spotify með um 21 milljón mánaðarlega hlustendur, sem er margfalt fleiri en íbúar landsins.⁹

Kaleo og Of Monsters and Men fylgja fast á eftir

Kaleo mælist með um 12 milljónir mánaðarlegra hlustenda og Of Monsters and Men með um 9,9 milljónir. Bæði bönd byggja á alþjóðlegri hlustun fremur en innlendri.⁹

Björk og Sigur Rós halda stöðugri alþjóðlegri hlustun

Björk mælist með um 5,6 milljónir mánaðarlegra hlustenda og Sigur Rós með um 1,3 milljónir, áratugum eftir að þau komu fyrst fram á sjónarsviðið.⁹

Daði Freyr og Emmsjé Gauti sýna stærðarmuninn milli útflutnings og heimamarkaðar

Daði Freyr mælist með 547.771 mánaðarlegan hlustanda en Emmsjé Gauti með 59.361. Munurinn endurspeglar hvort listamaður nær út fyrir landsteinana eða byggir fyrst og fremst á íslenskum áheyrendum.⁹

Alþjóðlega samhengið

Heimsmarkaðurinn velti 29,6 milljörðum dala árið 2024

Tekjur af útgefinni tónlist í heiminum námu 29,6 milljörðum Bandaríkjadala árið 2024 og jukust um 4,8 prósent milli ára. Vöxturinn er hægari en árin á undan en enn í plús.¹⁰

752 milljónir manna greiða fyrir tónlistaráskrift

Fjöldi greiðandi áskrifenda að streymisveitum í heiminum var kominn í 752 milljónir í lok árs 2024. Áskriftartekjur eru orðnar burðarásinn undir öllum markaðnum.¹¹

Streymi stendur undir tveimur þriðju af tekjum heimsmarkaðarins

Í heildaruppgjöri IFPI fyrir 2024 stendur streymi undir um tveimur þriðju hlutum allra tekna af útgefinni tónlist, og hlutfallið er enn hærra á Norðurlöndunum en í heiminum að meðaltali.¹²

Meira en helmingur nýrra laga á Deezer er gervigreindarsmíðaður

Sumarið 2026 fór hlutfall fullkomlega gervigreindarsmíðaðra laga í daglegu innstreymi til Deezer yfir 50 prósent. Fyrir tónlistarmarkað sem er jafn lítill og sá íslenski þýðir það aukna samkeppni um sömu hlustunina.¹³

Gervigreind gæti étið upp fjórðung af tekjum tónhöfunda

Í hagfræðiúttekt CISAC er því spáð að tekjur tónhöfunda geti dregist saman um allt að 24 prósent fram til ársins 2028 vegna gervigreindarframleiðslu. Nánar er fjallað um þetta í tölum um gervigreindartónlist og í gagnrýninni umfjöllun um gervigreind í tónlist.¹⁴